Chia sẻ ebook : Chiasemoi.com

Công Ty Samsung Trân trọng gửi đến bạn cuốn sách này.

Phiên bản ebook này được thực hiện theo bản quyền xuất bản và phát hành ấn bản
tiếng Việt của công ty First News - Trí Việt với sự tài trợ độc quyền của công ty
TNHH Samsung Electronics Việt Nam. Tác phẩm này không được chuyển dạng
sang bất kỳ hình thức nào hay sử dụng cho bất kỳ mục đích thương mại nào.

THE 7 HABITS OF HIGHLY EFFECTIVE PEOPLE:
Powerful Lessons in Personal Change
by Stephen R. Covey
Copyright © 2004 by FranklinCovey Company
FranklinCovey and the FC logo and trademarks are trademarks of
FranklinCovey Co. and their use is by permission.
Vietnamese Edition © 2007 by First News - Tri Viet.
Published by arrangement with FranklinCovey Co., USA.
All rights reserved.

THE 7 HABITS OF HIGHLY EFFECTIVE PEOPLE

7 THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT
Cöng ty First News - Trñ Viïåt giûä baãn quyïìn xuêët baãn vaâ phaát
haânh êën baãn tiïëng Viïåt trïn toaân thïë giúái theo húåp àöìng
chuyïín giao baãn quyïìn vúái FranklinCovey Co., Hoa Kyâ.
Bêët cûá sûå sao cheáp, trñch dêîn naâo khöng àûúåc sûå
àöìng yá cuãa First News vaâ FranklinCovey àïìu laâ bêët
húåp phaáp vaâ vi phaåm Luêåt Xuêët baãn Viïåt Nam, Luêåt
Baãn quyïìn Quöëc tïë vaâ Cöng ûúác Baão höå Baãn quyïìn Súã
hûäu Trñ tuïå Berne.
CÖNG TY VÙN HOA
Á SAN
Á G TAO
Å TRÑ VIÏT
Å - FIRST NEWS

11HNguyïîn Thõ Minh Khai, Quêån 1, TP. Höì Chñ Minh
Tel: (84.8) 822 7979 - 822 7980 - 823 3859 - 823 3860
Fax: (84.8) 822 4560; Email: triviet@firstnews.com.vn
Website: www.firstnews.com.vn

Biïn dõch: VUÄ TIÏËN PHUÁC
Ban Biïn Dõch First News
Hiïåu àñnh: Töí Húåp Giaáo Duåc PACE

FIRST NEWS

NHAÂ XUÊËT BAÃN TREÃ

LÚÂI GIÚÁI THIÏÅU
êìu nhû ài bêët kyâ quöëc gia naâo trïn thïë giúái
baån cuäng dïî daâng nhêån ra taác phêím nöíi tiïëng
7 Thoái quen àïí thaânh àaåt (The 7 Habits of Highly
Effective People) cuãa taác giaã Stephen R. Covey luön
àûúåc moåi ngûúâi àoán àoåc vaâ àaánh giaá rêët cao nhû möåt
cêím nang reân luyïån àïí ài àïën thaânh cöng.

H

Thêåt vêåy, tûâ lêìn xuêët baãn àêìu tiïn, 7 Thoái quen àïí
thaânh àaåt àaä trúã thaânh möåt trong nhûäng cuöën saách
coá giaá trõ vaâ nöíi tiïëng nhêët thïë giúái vïì thïí loaåi self-help
- tûå reân luyïån baãn thên àïí thaânh cöng trong cuöåc
söëng. Vúái 20 triïåu baãn phaát haânh, àûúåc dõch ra hún 40
thûá tiïëng trïn khùæp thïë giúái, taác phêím àaä coá sûác lan
toãa vö cuâng röång lúán, khöng chó trong lônh vûåc reân
luyïån, phaát triïín tñnh caách con ngûúâi maâ coân àûúåc
bònh choån laâ möåt trong 10 cuöën saách vïì quaãn trõ coá
giaá trõ nhêët tûâ trûúác àïën nay. Tiïën sô Stephen R. Covey
laâ möåt bêåc thêìy thïë giúái vïì reân luyïån tñnh caách, khaã
nùng laänh àaåo vaâ caác vêën àïì têm lyá cuöåc söëng. Öng
coân laâ möåt nhaâ giaáo duåc taâi nùng, möåt chuyïn gia tû
vêën vïì quaãn lyá con ngûúâi, Stephen R. Covey àaä cöëng
hiïën troån àúâi mònh àïí giaãng daåy phûúng phaáp söëng
vaâ quaãn trõ lêëy nguyïn tùæc laâm troång têm àïí coá àûúåc
cuöåc söëng haånh phuác vaâ sûå nghiïåp thaânh àaåt.

6

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

Con ngûúâi luön khao khaát thaânh cöng, nhûng
nïëu khöng nhêån thûác àûúåc baãn chêët cuãa thaânh cöng
maâ cûá muâ quaáng theo àuöíi thò thêåt vö nghôa.
Stephen R. Covey àaä nhêån ra vaâ phên tñch möåt caách
cûåc kyâ sêu sùæc cöåi nguöìn cuãa thaânh cöng, giuáp cho
haâng chuåc triïåu ngûúâi trïn thïë giúái xêy dûång àûúåc
cuöåc söëng myä maän tûâ nïìn taãng tñnh caách cuãa chñnh
möîi ngûúâi.
Tñnh caách cuãa chuáng ta vïì cú baãn bùæt nguöìn tûâ
nhûäng thoái quen. Àoá laâ möåt chuöîi phaãn ûáng dêy
chuyïìn bùæt àêìu tûâ suy nghô, dêîn àïën haânh àöång, taåo
nïn thoái quen, àõnh hònh tñnh caách - vaâ cuöëi cuâng - taåo
nïn söë phêån. Trong dêy chuyïìn àoá, thoái quen laâ yïëu
töë quan troång vò chuáng töìn taåi trong phaåm truâ vö
thûác, mang tñnh bïìn vûäng. Chuáng taác àöång vaâo àúâi
söëng sinh hoaåt haâng ngaây vaâ aãnh hûúãng maånh meä
àïën caá tñnh, àöìng thúâi hònh thaânh, xaác àõnh nùng lûåc,
tñnh caách vaâ baãn lônh möîi ngûúâi. Nhûng thoái quen
khöng thïí hònh thaânh möåt caách nhanh choáng, tûác
thúâi maâ liïn quan mêåt thiïët àïën quaá trònh reân luyïån.
Vò vêåy, thoái quen coá möåt sûác maånh vaâ aãnh hûúãng rêët
lúán; nïëu chuáng ta biïët caách vêån duång àuáng seä àem laåi
nhûäng hiïåu quaã àùåc biïåt àöëi vúái sûå caãi thiïån tñnh caách
vaâ phaát triïín nùng lûåc möîi ngûúâi.
7 Thoái quen àïí thaânh àaåt laâ cuöën saách coá giaá trõ
thûåc tiïîn lúán lao, mang laåi cho chuáng ta nhûäng kiïën
thûác cú baãn vïì caách cû xûã àuáng àùæn, phûúng phaáp

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

7

laâm viïåc hiïåu quaã, àöìng thúâi giuáp chuáng ta chuã àöång
nùæm vûäng vaâ xûã lyá tònh huöëng möåt caách coá cú súã khoa
hoåc. Cuöën saách cuäng àûa ra nhûäng quy tùæc ûáng xûã
tuyïåt vúâi, phuâ húåp vúái chên lyá cuöåc söëng nïn taåo
àûúåc hiïåu quaã vïì mùåt têm lyá, dêîn àïën thaânh cöng
trong cöng viïåc vaâ caác möëi quan hïå giûäa con ngûúâi.
Bùçng viïåc phên tñch caác quy luêåt chi phöëi möåt caách
rêët thûåc tïë, 7 Thoái quen àïí thaânh àaåt seä khúi dêåy
nhûäng nùng lûåc tiïìm êín trong baån, chó ra con àûúâng
thûåc tïë vaâ vûäng bïìn àïí baån àaåt túái thaânh cöng.
Moåi thaânh cöng trong cuöåc söëng coá thïí noái gêìn
nhû luön àûúåc bùæt nguöìn hoùåc ñt nhiïìu àïìu coá liïn
quan àïën 7 thoái quen quan troång naây. Taåo dûång
àûúåc 7 thoái quen coân laâ phûúng caách giuáp baån coá thïí
giaãi quyïët möåt caách hiïåu quaã nhêët moåi vûúáng mùæc
trong cöng viïåc, trong cuöåc söëng gia àònh, trong giao
tiïëp xaä höåi àöìng thúâi nhêån àûúåc sûå quyá troång vaâ
thiïån caãm cuãa nhûäng ngûúâi xung quanh.
Vúái 7 Thoái quen àïí thaânh àaåt cuâng nhûäng taác
phêím nöíi tiïëng khaác nhû First Things First (Ûu tiïn
cho àiïìu quan troång nhêët), Principle Centered
Leadership (Laänh àaåo lêëy nguyïn tùæc laâm troång têm),
7 Habits of Highly Effective Family (7 Thoái quen cuãa
gia àònh haånh phuác), Living the 7 Habits (Söëng theo
7 thoái quen), The 8th Habit – from Effectiveness to
Greatness (Thoái quen thûá 8 – Tûâ thaânh àaåt àïën vô
àaåi)… àaä taåo nïn möåt tïn tuöíi Stephen R. Covey coá

8

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

möåt khöng hai trong nhûäng taác giaã àûúng àaåi viïët vïì
cuöåc söëng vaâ àaä àûúåc taåp chñ Time cöng nhêån laâ möåt
trong 25 ngûúâi Myä coá aãnh hûúãng nhêët thïë giúái trong
20 nùm trúã laåi àêy.
First News vaâ Trûúâng Doanh Nhên & Giaám Àöëc
PACE trên troång giúái thiïåu àïën baån àoåc Viïåt Nam taác
phêím 7 Thoái quen àïí thaânh àaåt cuãa Tiïën sô Stephen
R. Covey. Hy voång cuöën saách coá giaá trõ to lúán naây seä
giuáp caác baån thay àöíi cuöåc àúâi mònh theo hûúáng tñch
cûåc, nhùçm àaåt àûúåc thaânh cöng trong cuöåc söëng.
Chuác caác baån thaânh cöng!
- First News

LÚÂI TAÁC GIAÃ

Cuöåc söëng ngaây caâng phûác taåp, cùng thùèng vaâ khùæc
nghiïåt khi con ngûúâi chuyïín tûâ thúâi àaåi cöng nghiïåp sang
thúâi àaåi cöng nghïå thöng tin cuâng vúái caác hïå quaã cuãa noá.
Nïìn kinh tïë tri thûác ra àúâi, keâm theo àoá laâ haâng loaåt caác
vêën àïì múái laâm aãnh hûúãng maånh meä àïën àúâi söëng xaä höåi,
àem àïën cho con ngûúâi nhûäng ûáng duång tñch cûåc cuäng
nhû taåo ra thïm möåt söë khoá khùn vaâ thaách thûác. Nhûäng
khoá khùn vaâ thaách thûác êëy khöng chó khaác vïì lûúång maâ coân
khaác vïì chêët.
Nhûäng àöíi thay sêu sùæc cuãa xaä höåi vaâ caác biïën àöång trïn
thûúng trûúâng toaân cêìu trong thúâi àaåi kyä thuêåt söë àaä khiïën
nhiïìu ngûúâi nghi ngúâ tñnh phuâ húåp cuãa nhûäng nguyïn tùæc,
nhûäng thoái quen àûúåc àûa ra trong cuöën saách naây. Theo
töi, cuöåc söëng caâng coá nhiïìu biïën àöång, nhûäng thaách thûác
chuáng ta gùåp phaãi caâng lúán thò 7 Thoái Quen caâng coá giaá trõ
àöëi vúái têët caã moåi ngûúâi. Vò caác khoá khùn, thaách thûác luön
töìn taåi vaâ ngaây caâng phöí biïën nïn caác giaãi phaáp àûa ra àïìu
dûåa trïn nhûäng nguyïn tùæc mang tñnh quy luêåt, hiïín nhiïn,
bêët biïën, vaâ phaát triïín lêu daâi trong lõch sûã. Töi khöng phaãi
laâ ngûúâi saáng taåo ra caác nguyïn tùæc àoá maâ chó laâ ngûúâi nhêån
ra vaâ sùæp xïëp chuáng laåi theo möåt trêåt tûå húåp lyá.

10

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

Sau nhûäng traãi nghiïåm, töi àuác kïët àûúåc möåt baâi hoåc sêu
sùæc trong cuöåc söëng: Nïëu muöën vûúåt qua moåi thaách thûác àïí
àaåt àûúåc nhûäng khaát voång lúán lao, baån phaãi biïët nhêån diïån vaâ
vêån duång àuáng caác nguyïn lyá hay quy luêåt tûå nhiïn vaâo caác
muåc tiïu cuãa mònh. Vêån duång thaânh cöng möåt quy luêåt naâo
àoá phuå thuöåc rêët nhiïìu vaâo trñ tuïå, khaã nùng vaâ sûå saáng taåo
cuãa tûâng ngûúâi, nhûng àiïìu quan troång nhêët laâ phaãi biïët kïët
húåp haâi hoâa caác nguyïn tùæc vúái nhau.
Trïn thûåc tïë, nhûäng giaãi phaáp àûa ra tûâ caác nguyïn lyá
luön traái ngûúåc vúái löëi suy nghô phöí biïën cuãa chuáng ta hiïån
nay. Sûå àöëi lêåp naây àûúåc chûáng minh qua nhûäng thaách
thûác phöí biïën dûúái àêy:
- Súå haäi vaâ tûå ti;
- Ûúác muöën vaâ tham voång súã hûäu;
- Tröën traánh traách nhiïåm;
- Tuyïåt voång;
- Mêët cên bùçng trong cuöåc söëng;
- Tñnh võ kyã;
- Khao khaát àûúåc lùæng nghe;
- Xung àöåt vaâ khaác biïåt;
- Bïë tùæc cuãa baãn thên.
Töi mong caác baån haäy lûu têm àïën caã nhûäng thaách
thûác chung cuäng nhû nhûäng nhu cêìu vaâ khoá khùn cuãa
riïng mònh. Khi laâm nhû vêåy, caác baån seä tòm ra caác giaãi phaáp
vaâ phûúng hûúáng lêu daâi cho baãn thên. Baån cuäng seä thêëy sûå
khaác biïåt ngaây caâng roä giûäa caách tiïëp cêån phöí biïën hiïån nay
vúái caách tiïëp cêån dûåa theo nhûäng nguyïn tùæc bêët biïën trong
moåi thúâi àaåi.
Cuöëi cuâng, töi muöën nhùæc laåi möåt cêu hoãi maâ töi
thûúâng nïu ra trong nhûäng buöíi thuyïët trònh cuãa mònh:

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

11

Coá bao nhiïu ngûúâi trûúác khi truát húi thúã cuöëi cuâng muöën
coá thïm thúâi gian àïí laâm viïåc, hay xem ti-vi? Cêu traã lúâi laâ
chùèng coá ai caã. Luác àoá, hoå chó nghô vïì ngûúâi thên, gia àònh
vaâ caã nhûäng ngûúâi maâ hoå hïët loâng phuång sûå.
Ngay caã nhaâ têm lyá hoåc vô àaåi Abraham Maslow vaâo
cuöëi àúâi mònh cuäng àaä coi haånh phuác, sûå hoaân thaânh
nhiïåm vuå vaâ cöëng hiïën cho hêåu thïë quan troång hún sûå tûå
thïí hiïån baãn thên (self-actualization - nhu cêìu àêìu tiïn cuãa
“Hïå thöëng cêëp àöå nhu cêìu” nöíi tiïëng cuãa öng). Öng goåi noá
laâ baãn ngaä siïu viïåt (self-transcendence). Àiïìu naây cuäng
àuáng vúái töi. Cho àïën nay, taác àöång lúán nhêët vaâ myä maän
nhêët cuãa caác nguyïn tùæc trong 7 Thoái quen àûúåc thïí hiïån
qua cuöåc söëng cuãa con chaáu töi chñnh laâ niïìm haånh phuác
lúán nhêët cuãa töi.
Chùèng haån, àûáa chaáu gaái 19 tuöíi cuãa töi, Shannon, luön
bõ “cuöën huát” vaâo caác hoaåt àöång tònh nguyïån, sùén saâng xa
nhaâ àïën giuáp àúä nhûäng treã möì cöi úã àêët nûúác Rumani xa
xöi. Shannon viïët thû cho chuáng töi vaâ noái rùçng: “Con
khöng muöën söëng möåt cuöåc söëng ñch kyã, chó biïët coá riïng
mònh. Con seä daânh caã cuöåc àúâi naây cho hoaåt àöång cûáu trúå”.
Caác con töi giúâ àaä lúán khön, àaä lêåp gia àònh vaâ chuáng
àïìu àõnh hûúáng cuöåc söëng theo muåc àñch phuåc vuå con
ngûúâi. Àoá laâ àiïìu laâm chuáng töi rêët àöîi vui mûâng.
Cuöën saách 7 Thoái quen àïí thaânh àaåt chùæc chùæn seä
mang àïën cho baån möåt haânh trònh hoåc hoãi lyá thuá. Haäy aáp
duång ngay vaâ chia seã vúái ngûúâi thên, baån beâ nhûäng àiïìu baån
hoåc àûúåc. Haäy nhúá: hoåc maâ khöng haânh thò khöng phaãi laâ
thûåc hoåc, biïët maâ khöng laâm thò khöng thêåt sûå laâ biïët.
Söëng theo 7 Thoái quen laâ möåt cuöåc àêëu tranh khöng
ngûâng búãi vò khi baån caâng tiïën böå thò baãn chêët cuãa caác thaách

12

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

thûác baån gùåp phaãi cuäng thay àöíi. Möîi ngaây, töi àïìu söëng,
laâm viïåc vaâ àêëu tranh dûåa trïn caác thoái quen àaä àûúåc àïì cêåp
trong cuöën saách naây. Vò thïë, töi seä luön coá mùåt trong cuöåc
haânh trònh cuãa caác baån.

- Stephen R. Covey

CHÛÚNG MÖÅT

NHÛÄNG KHAÁI NIÏÅM
TÖÍNG QUAN

CAÁNH CÛÃA CUÃA
SÛÅ THAY ÀÖÍI
“Khöng ai coá thïí thuyïët phuåc ngûúâi khaác thay
àöíi. Möîi caánh cûãa cuãa sûå thay àöíi vöën chó coá thïí
múã àûúåc tûâ bïn trong baãn thên möîi ngûúâi.
Duâ bùçng lyá leä hay sûå löi keáo tònh caãm, baån cuäng
khöng thïí múã caánh cûãa àoá cuãa ngûúâi khaác.”
- Marilyn Ferguson

Nhûäng thaách thûác
cuãa kyã nguyïn múái

SÚÅ

HAÄI VAÂ

TÛÅ

TI

Rêët nhiïìu ngûúâi söëng trong thúâi àaåi ngaây nay luön
mang têm traång lo êu, súå haäi. Hoå lo lùæng vïì tûúng lai: súå bõ
mêët viïåc laâm, súå khöng coân khaã nùng chu cêëp cho gia àònh
… Chñnh thaái àöå tûå ti naây àaä àûa hoå àïën möåt löëi söëng an
phêån vaâ dûåa dêîm vaâo ngûúâi khaác, caã trong cöng viïåc vaâ
trong gia àònh. Nhû vêåy, theo nïìn vùn hoáa cuãa chuáng ta,
tñnh tûå lêåp caâng àûúåc xem laâ giaãi phaáp phöí biïën cho vêën àïì
naây. “Töi söëng vò töi. Töi laâm töët cöng viïåc cuãa töi, vaâ töi coá
quyïìn têån hûúãng nhûäng thuá vui cuãa cuöåc söëng”. Tñnh tûå lêåp
mang möåt yá nghôa vö cuâng quan troång, thêåm chñ coân mang
tñnh söëng coân. Tuy nhiïn, chuáng ta àang söëng trong möåt
thûåc taåi tûúng thuöåc vaâ àïí àaåt àûúåc nhûäng thaânh quaã quan
troång, ngoaâi khaã nùng hiïån coá, baãn thên möîi ngûúâi phaãi biïët
söëng húåp taác vaâ höî trúå lêîn nhau.

ÛÚÁC

MUÖËN VAÂ

THAM

VOÅNG SÚÃ HÛÄU

“Töi muöën coá tiïìn. Töi muöën coá möåt ngöi nhaâ thêåt
àeåp, möåt chiïëc ötö sang troång, möåt trung têm giaãi trñ lúán
nhêët vaâ hiïån àaåi nhêët. Töi muöën coá têët caã vaâ töi xûáng àaáng
àûúåc hûúãng thuå moåi thûá”. Mùåc duâ ûúác muöën cuãa con
ngûúâi laâ vö haån vaâ tham voång àûúåc súã hûäu luön sùén saâng;
mùåc duâ trong thúâi àaåi “theã tñn duång” ngaây nay, ngûúâi ta coá

18

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

thïí dïî daâng “mua trûúác traã sau”; mùåc duâ ai cuäng cöë gùæng
laâm viïåc chùm chó… nhûng cuöëi cuâng, chuáng ta cuäng phaãi
àöëi diïån vúái möåt thûåc tïë chua xoát laâ sûác mua khöng theo
kõp sûác saãn xuêët; thaânh quaã àaåt àûúåc vêîn khöng thïí àuã so
vúái nhu cêìu. Vúái töëc àöå thay àöíi nhanh choáng vaâ caånh
tranh khöng ngûâng do toaân cêìu hoáa trong lônh vûåc thõ
trûúâng vaâ khoa hoåc kyä thuêåt, chuáng ta khöng nhûäng phaãi
àûúåc àaâo taåo, maâ coân phaãi liïn tuåc tûå àaâo taåo vaâ tûå laâm múái
baãn thên. Chuáng ta phaãi phaát triïín trñ tuïå vaâ trau döìi kyä
nùng àïí traánh bõ àaâo thaãi. Nhu cêìu taåo ra cuãa caãi laâ nhu cêìu
trûúác mùæt, nhûng àïí thaânh cöng, cêìn phaãi phaát triïín bïìn
vûäng lêu daâi. Baån hoaân toaân coá khaã nùng àaåt àûúåc caác chó
tiïu haâng quyá, nhûng àiïìu quan troång laâ liïåu baån àaä àêìu tû
àuáng hûúáng àïí coá àûúåc sûå bïìn vûäng vaâ thaânh cöng keáo daâi
àïën 5 hay 10 nùm sau hay khöng? Thïë maâ thöng thûúâng,
moåi ngûúâi chó chuá troång àïën kïët quaã trûúác mùæt. Tuy nhiïn,
nguyïn tùæc têët yïëu dêîn àïën nhûäng thaânh tûåu trong tûúng
lai - traái ngûúåc vúái löëi suy nghô trïn - chñnh laâ taåo sûå cên
bùçng giûäa viïåc thoãa maän caác yïu cêìu trûúác mùæt vúái viïåc àêìu
tû vaâo caác khaã nùng tiïìm êín. Àiïìu naây cuäng àuáng khi aáp
duång cho caác vêën àïì khaác cuãa con ngûúâi nhû sûác khoãe, baãn
thên, gia àònh vaâ caác nhu cêìu xaä höåi.

TRÖËN

TRAÁNH TRAÁCH NHIÏÅM

Möîi khi coá chuyïån gò khöng hay xaãy ra, ngûúâi ta
thûúâng ài tòm nhûäng lyá do khaách quan àïën tûâ hoaân caãnh
bïn ngoaâi maâ “quïn” xem xeát laåi chñnh mònh. Xaä höåi ngaây
nay àêìy rêîy nhûäng keã luön cho mònh laâ naån nhên nhû thïë,
hoå luön tòm caách àöí löîi: “Giaá nhû sïëp töi khöng phaãi laâ möåt
gaä ngöëc vaâ nghiïm khùæc nhû thïë… Giaá nhû töi khöng sinh
ra trong möåt gia àònh ngheâo khoá nhû thïë… Giaá nhû töi

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

19

àûúåc söëng úã möåt núi töët hún… Giaá nhû töi khöng thûâa
hûúãng caái tñnh noáng naãy àoá cuãa cha töi… Giaá nhû caác con
töi khöng bûúáng bónh nhû thïë… Giaá nhû nïìn kinh tïë cuãa
chuáng ta khöng xuöëng döëc nhû thïë naây… Giaá nhû caác nhên
viïn cuãa töi khöng lûúâi biïëng vaâ thiïëu nhiïåt huyïët trong
cöng viïåc nhû vêåy… Giaá nhû vúå töi thöng caãm vúái töi
hún…”. Nhûäng mïånh àïì àoá dêìn dêìn trúã thaânh caách noái
quen thuöåc úã möåt vaâi ngûúâi. Hoå xem nhûäng khoá khùn vaâ
thaách thûác xaãy ra vúái mònh laâ do ngûúâi khaác gêy nïn. Cuäng
coá thïí khi nghô nhû thïë, taåm thúâi hoå caãm thêëy nheå nhoäm,
nhûng vïì lêu daâi seä troái buöåc hoå vaâo nhûäng rùæc röëi khöng
thïí naâo thaáo gúä àûúåc.
Haäy cho töi biïët möåt ngûúâi daám nhêån traách nhiïåm vïì
nhûäng viïåc laâm cuãa mònh hoùåc coá àuã duäng khñ àïí vûúåt qua
thûã thaách, töi seä cho baån thêëy sûác maånh phi thûúâng trong
tinh thêìn ngûúâi êëy.

TUYÏÅT

VOÅNG

Ngûúâi thûúâng xuyïn àöí löîi cho hoaân caãnh laâ ngûúâi
luön hoaâi nghi vaâ maäi söëng trong vö voång. Nhûäng ai mang
tû tûúãng mònh laâ naån nhên cuãa hoaân caãnh vaâ dïî àêìu haâng
trûúác khoá khùn seä nhanh choáng àaánh mêët niïìm tin vaâo
cuöåc söëng, àaánh mêët àöång lûåc vûún lïn vaâ cam chõu söëng
trong bïë tùæc. “Töi chó laâ möåt quên cúâ, möåt con röëi dûúái sûå
àiïìu khiïín cuãa ngûúâi khaác, möåt keã thêëp cöí beá hoång chùèng
thïí laâm gò àûúåc!”. Thêåm chñ nhiïìu ngûúâi thöng minh, coá
hoåc thûác cuäng suy nghô nhû vêåy vaâ chñnh suy nghô àoá àaä
biïën hoå thaânh ngûúâi nhu nhûúåc, thiïëu nhiïåt tònh.
Theo löëi suy nghô laåc hêåu thöng thûúâng, giaãi phaáp cho
vêën àïì naây laâ chó cêìn haå thêëp moåi tham voång, ûúác muöën

20

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

cuãa baån xuöëng mûác thêëp nhêët – àïën nöîi khöng coân ai,
khöng coân àiïìu gò coá thïí laâm baån thêët voång nûäa. Tuy nhiïn,
theo nguyïn tùæc tñch cûåc chöëng laåi giaãi phaáp trïn, baån cêìn
phaãi khùèng àõnh rùçng: “Töi chñnh laâ àöång lûåc saáng taåo cuãa
cuöåc àúâi mònh”.

MÊËT

CÊN BÙÇNG TRONG CUÖÅC SÖËNG

Cuöåc söëng thúâi cöng nghïå thöng tin àang ngaây caâng
phûác taåp, cùng thùèng vaâ khùæc nghiïåt. Chuáng ta luön cöë
gùæng têån duång töët quyä thúâi gian cuãa mònh, nöî lûåc laâm viïåc
vaâ àûúng nhiïn cuäng gùåt haái nhiïìu thaânh cöng nhúâ vaâo
nhûäng thaânh tûåu cöng nghïå hiïån àaåi. Thïë thò taåi sao chuáng
ta laåi luön luön thêëy mònh röëi muâ vò nhûäng chuyïån lùåt vùåt
vïì sûác khoãe, cuöåc söëng gia àònh, phêím chêët àaåo àûác, vaâ
nhiïìu àiïìu khaác laâm aãnh hûúãng àïën cuöåc söëng? Sûå thêåt,
nguyïn nhên khöng phaãi do cöng viïåc – vöën laâ àöång lûåc àïí
duy trò cuöåc söëng, hay do sûå biïën àöång phûác taåp cuãa xaä höåi
hiïån taåi, maâ do löëi suy nghô phöí biïën trong nïìn vùn hoáa
hiïån àaåi nhû: “Haäy àïën cöng súã súám hún, úã laåi lêu hún, laâm
viïåc töët hún vaâ hy sinh nhiïìu hún”. Chñnh löëi suy nghô naây
àaä lêëy ài sûå cên bùçng trong cuöåc söëng vaâ sûå thanh thaãn
trong möîi têm höìn. Chó nhûäng ai coá möåt yá thûác roä raâng vïì
khaát voång vaâ quyïët têm theo àuöíi noá bùçng têët caã sûác lûåc,
têm huyïët múái coá thïí tûå taåo ra cho mònh möåt cuöåc söëng
cên bùçng, thanh thaãn.

TÑNH

VÕ KYÃ

Trong nïìn vùn hoáa chuáng ta, nïëu muöën àaåt àûúåc möåt
àiïìu gò àoá thò baån phaãi “ài tòm vaâ àaåt cho bùçng àûúåc àiïìu
töët nhêët”. Vaâ cuäng theo nïìn vùn hoáa êëy, cuöåc söëng laâ möåt
troâ chúi, möåt cuöåc chaåy àua, möåt cuöåc caånh tranh, vaâ baån

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

21

phaãi thùæng trong caác cuöåc àoå sûác àoá. Nhûäng ngûúâi baån
cuâng lúáp, caác àöìng nghiïåp, thêåm chñ caã nhûäng thaânh viïn
trong gia àònh àïìu coá thïí trúã thaânh àöëi thuã cuãa nhau – nïëu
hoå thùæng caâng nhiïìu thò phêìn coân laåi daânh cho baån caâng ñt.
Têët nhiïn, chuáng ta vêîn luön thïí hiïån sûå vui mûâng trûúác
nhûäng thùæng lúåi cuãa keã khaác – nhû möåt ngûúâi röång lûúång.
Tuy vêåy, rêët nhiïìu ngûúâi trong chuáng ta vêîn ngêëm ngêìm
ghen tyå khi ngûúâi khaác thaânh cöng. Trong lõch sûã àaä coá
nhiïìu thaânh tûåu vô àaåi àaåt àûúåc nhúâ vaâo sûác lûåc vaâ têm
huyïët cuãa möåt ngûúâi laâm viïåc àöåc lêåp, nhûng trong thúâi àaåi
ngaây nay, nhûäng cú höåi thaânh cöng lúán vaâ nhûäng thaânh
tûåu vö giaá chó daânh cho nhûäng ai thêëu hiïíu àûúåc nghïå
thuêåt “húåp taác”. Song, cho duâ coá úã thúâi àaåi naâo ài nûäa thò
sûå vô àaåi chên chñnh cuäng chó coá thïí àaåt àûúåc nhúâ vaâo möåt
têm höìn röång múã, laâm viïåc quïn mònh, tön troång lêîn nhau
vaâ vò lúåi ñch chung.

NIÏÌM

KHAO KHAÁT ÀÛÚÅC LÙÆNG NGHE

Bêët kyâ ai trong chuáng ta cuäng mong muöën nhûäng yá kiïën
cuãa mònh àûúåc ngûúâi khaác lùæng nghe, thêëu hiïíu, àûúåc àaánh
giaá cao vaâ taåo nïn aãnh hûúãng. Chòa khoáa àïí gêy aãnh hûúãng
nùçm úã khaã nùng giao tiïëp – trònh baây quan àiïím möåt caách
roä raâng, àuã sûác thuyïët phuåc ngûúâi khaác. Nhûng baån coá
nhêån ra rùçng trong khi ngûúâi khaác àang noái chuyïån vúái baån,
thay vò chuá têm lùæng nghe àïí hiïíu roä yá kiïën cuãa hoå, baån laåi
têåp trung vaâo viïåc chuêín bõ àïí àûa ra yá kiïën cuãa mònh
khöng? Viïåc gêy àûúåc aãnh hûúãng chó thûåc sûå bùæt àêìu khi
ngûúâi khaác nhêån thêëy rùçng hoå àaä laâm cho baån têåp trung chuá
yá, thêëy àûúåc úã baån sûå chia seã, lùæng nghe möåt caách chùm chuá,
chên thaânh vaâ cúãi múã. Thïë nhûng, do caãm xuác dïî bõ taác
àöång nïn hêìu hïët moåi ngûúâi àïìu khöng àuã kiïn nhêîn àïí

22

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

lùæng nghe vaâ hiïíu roä yá kiïën ngûúâi khaác trûúác khi àûa ra yá
kiïën cuãa mònh. Nïìn vùn hoáa cuãa chuáng ta kïu goåi, thêåm chñ
àoâi hoãi phaãi thêëu hiïíu vaâ gêy aãnh hûúãng. Tuy nhiïn, theo
nguyïn tùæc gêy aãnh hûúãng, àïí thêëu hiïíu nhau thò trûúác hïët,
phaãi chuá yá lùæng nghe.

XUNG

ÀÖÅT VAÂ KHAÁC BIÏÅT

Con ngûúâi cuâng chia seã nhiïìu àiïím chung nhûng àöìng
thúâi cuäng coá nhiïìu neát khaác biïåt. Ngûúâi ta suy nghô khöng
giöëng nhau, quan niïåm vïì caác giaá trõ khaác nhau, coá caác
àöång cú vaâ muåc àñch khaác nhau. Nhûäng àiïím khaác biïåt naây
àûúng nhiïn seä dêîn àïën xung àöåt. Àïí giaãi quyïët nhûäng
xung àöåt êëy, ngûúâi ta thûúâng sûã duång nhûäng caách thûác
nhùçm “thu lúåi ñch vïì mònh caâng nhiïìu caâng töët”. Mùåc duâ coá
nhiïìu kïët quaã töët àaåt àûúåc bùçng nghïå thuêåt àaâm phaán, khi
maâ hai bïn tranh chêëp àïìu toã ra nhûúång böå àïí ài àïën thoãa
thuêån chung, nhûng thêåt ra, khöng bïn naâo hoaân toaân haâi
loâng vúái kïët quaã àaåt àûúåc. Vêåy taåi sao khöng tòm ra àiïím
chung nhêët tûâ nhûäng khaác biïåt nïu trïn? Vêåy taåi sao laåi
khöng aáp duång nguyïn tùæc húåp taác saáng taåo àïí tòm ra caác
giaãi phaáp töët hún caã dûå tñnh ban àêìu cuãa caã hai bïn?

BÏË

TÙÆC CUÃA BAÃN THÊN

Baãn chêët cuãa con ngûúâi àûúåc thïí hiïån úã böën yïëu töë: thïí
xaác (body), trñ tuïå (mind), têm höìn (heart) vaâ tinh thêìn
(spirit). Haäy so saánh nhûäng khaác biïåt vaâ kïët quaã theo hai
caách tiïëp cêån khaác nhau dûúái àêy:

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

23

Xu hûúáng chung

Nguyïn tùæc

Thïí xaác

Duy trò löëi söëng. Nïëu bõ bïånh thò
ài khaám vaâ chûäa bïånh.

Phoâng ngûâa bïånh têåt vaâ caác vêën àïì
sûác khoãe bùçng caách àiïìu chónh löëi
söëng phuâ húåp vúái caác quy tùæc baão
vïå sûác khoãe àaä àûúåc thûâa nhêån.

Trñ tuïå

Xem ti-vi àïí giaãi trñ.

Àaâo sêu kiïën thûác, khöng ngûâng
hoåc hoãi.

Têm höìn

Sûã duång caác möëi quan hïå vúái
ngûúâi khaác nhùçm truåc lúåi caá nhên.

Lùæng nghe, tön troång vaâ giuáp àúä
ngûúâi khaác seä àem laåi sûå haâi loâng
vaâ caãm giaác haånh phuác.

Tinh thêìn

Khuêët phuåc chuã nghôa thïë tuåc vaâ
chuã nghôa hoaâi nghi àang ngaây
caâng phaát triïín.

Nhêån ra rùçng nguöìn göëc cuãa nhu
cêìu tòm hiïíu vïì yá nghôa vaâ nhûäng
àiïìu töët àeåp trong cuöåc söëng nùçm
ngay trong caác nguyïn tùæc.

Àêu laâ giaãi phaáp?
Trûúác khi chuáng ta bùæt tay vaâo nghiïn cûáu 7 Thoái Quen
Àïí Thaânh Àaåt, töi muöën gúåi yá hai sûå biïën àöíi mö thûác coá thïí
laâm gia tùng hiïåu quaã khi baån sûã duång cuöën saách naây.
Trûúác hïët, töi àïì nghõ caác baån khöng nïn “xem” têåp taâi
liïåu naây nhû möåt cuöën saách chó viïåc àoåc xong röìi cêët lïn kïå
saách, vò noá coá thïí trúã thaânh möåt ngûúâi àöìng haânh vúái baån
trong quaá trònh thay àöíi vaâ phaát triïín. Nöåi dung trong
cuöën saách naây àûúåc sùæp xïëp theo trònh tûå tùng dêìn mûác àöå
sêu sùæc, vaâ úã cuöëi möîi phêìn àïìu coá nhûäng gúåi yá aáp duång àïí
baån coá thïí nghiïn cûáu vaâ têåp trung vaâo tûâng thoái quen cuå
thïí cuãa riïng mònh.

24

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

Khi àaä hiïíu sêu vaâ vêån duång töët, baån coá thïí quay trúã laåi
caác nguyïn tùæc trong tûâng thoái quen àïí nghiïn cûáu sêu
hún vïì kiïën thûác, kyä nùng vaâ khaát voång cuãa baãn thên.
Thûá hai, töi muöën gúåi yá rùçng baån nïn thay àöíi mö thûác
cuãa viïåc tham gia vaâo têåp taâi liïåu naây, nghôa laâ chuyïín tûâ vai
troâ cuãa ngûúâi hoåc sang vai troâ cuãa ngûúâi daåy. Baån cuäng nïn
aáp duång quan àiïím “bùæt àêìu tûâ bïn trong” – thay àöíi nhêån
thûác cuãa chñnh mònh – vaâ cuâng chia seã hay thaão luêån vúái
möåt ngûúâi naâo àoá nhûäng àiïìu baån hoåc àûúåc trong voâng 48
giúâ sau àoá.
Vñ duå, nïëu baån biïët trûúác rùçng seä daåy cho ai àoá vïì
nguyïn tùæc cên bùçng P/PC (saãn phêím/nùng lûåc saãn xuêët)
trong voâng 48 giúâ, thò àiïìu naây coá laâm cho viïåc àoåc cuãa baån
khaác ài khöng? Haäy cöë gùæng laâm àiïìu naây ngay khi baån àoåc
phêìn cuöëi cuãa cuöën saách. Haäy àoåc noá vúái suy nghô baån cêìn
coá àuã thöng tin vaâ hiïíu biïët thêëu àaáo àïí giaãng giaãi cho vúå/
chöìng hay con caái, àöìng sûå, nhên viïn cuãa mònh thöng suöët
möåt vêën àïì naâo àoá ngay höm nay hoùåc ngaây mai.
Töi baão àaãm rùçng nïëu tiïëp cêån taâi liïåu naây theo caách
trïn, baån seä khöng chó nhúá lêu hún nhûäng gò àaä àoåc maâ
têìm nhòn cuãa baån cuäng seä àûúåc múã röång, sûå hiïíu biïët cuãa
baån seä sêu sùæc hún vaâ hiïåu quaã aáp duång nhûäng àiïìu àaä hoåc
seä tùng lïn roä rïåt.
Ngoaâi ra, khi chia seã möåt caách cúãi múã vaâ chên thûåc àiïìu
àaä hoåc àûúåc vúái ngûúâi khaác, baån seä ngaåc nhiïn nhêån ra
rùçng nhûäng thaânh kiïën hoùåc nhêån thûác tiïu cûåc maâ ngûúâi
khaác coá thïí coá vïì baån hêìu nhû biïën mêët. Nhûäng ngûúâi
àûúåc baån chia seã seä nhòn thêëy úã baån möåt con ngûúâi àang
thay àöíi, trûúãng thaânh hún vaâ hoå seä höî trúå baån hïët loâng àïí
àûa 7 Thoái quen hoâa nhêåp vaâo cuöåc söëng cuãa baån.

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

25

Chuáng ta coá thïí kyâ voång
àiïìu gò?
Nïëu baån quyïët àõnh múã “caánh cûãa cuãa sûå thay àöíi” àïí
thûåc sûå hiïíu vaâ söëng theo caác nguyïn tùæc àûúåc trònh baây
trong 7 Thoái quen thò töi coá thïí yïn têm baão àaãm vúái baån
rùçng nhiïìu àiïìu tñch cûåc seä àïën vúái baån.
Trûúác tiïn, sûå trûúãng thaânh cuãa baån seä diïîn ra, tuy
chêåm raäi theo chu trònh cuãa noá nhûng taác duång thay àöíi laåi
trúã nïn rêët maånh meä vaâ toaân diïån. Hïå quaã cuöëi cuâng cuãa
viïåc múã “caánh cûãa cuãa sûå thay àöíi” àöëi vúái 3 thoái quen àêìu
tiïn - caác thoái quen cuãa thaânh tñch caá nhên - seä laâm tùng sûå
tûå tin möåt caách àaáng kïí. Baån seä hiïíu baãn thên hún vúái
nhûäng yá nghôa sêu xa vïì baãn chêët, giaá trõ vaâ nùng lûåc cöëng
hiïën cuãa mònh. Khi söëng theo caác mö thûác thò yá thûác vïì caá
tñnh, tñnh tûå chuã vaâ sûå tûå àõnh hûúáng trong baån seä ngêëm
sêu vaâo bïn trong, giûä cho tinh thêìn baån àûúåc bònh yïn,
bònh yïn trong sûå phêën chêën. Baån seä nhêån diïån baãn thên
mònh tûâ bïn trong thay vò thöng qua yá kiïën cuãa ngûúâi khaác
hay bùçng caách so saánh vúái nhûäng ngûúâi khaác. “Sai” hay
“Àuáng” seä khöng aãnh hûúãng gò lúán àïën nhûäng gò baån àaä
tòm thêëy.
Möåt khi khöng coân quan têm nhiïìu vïì nhûäng àiïìu
ngûúâi khaác nghô vïì mònh, baån seä quan têm nhiïìu hún vïì
nhûäng àiïìu ngûúâi khaác nghô vïì baãn thên hoå vaâ vïì thïë giúái
cuãa hoå, kïí caã möëi quan hïå cuãa hoå vúái baån. Baån seä khöng coân
xêy dûång cuöåc söëng tònh caãm cuãa mònh dûåa trïn sûå yïëu
keám cuãa ngûúâi khaác. Baån seä caãm thêëy dïî daâng hún vaâ sùén
saâng hún àöëi vúái sûå thay àöíi, búãi vò coá caái gò àoá - nùçm sêu

26

7

THOÁI QUEN ÀÏÍ THAÂNH ÀAÅT

bïn trong baån - vïì cú baãn khöng hïì àöíi thay.
Khi tûå mònh àoán nhêån 3 thoái quen tiïëp theo - caác thoái
quen vïì thaânh tñch têåp thïí, baån seä khaám phaá vaâ giaãi phoáng
caã yá muöën lêîn nguöìn lûåc àïí haân gùæn vaâ xêy dûång laåi caác möëi
quan hïå quan troång àaä bõ xoái moân, hay sùæp bõ phaá vúä. Coân
caác möëi quan hïå töët àeåp chùæc chùæn seä àûúåc caãi thiïån, trúã nïn
sêu sùæc, vûäng chùæc hún, saáng taåo vaâ lyá thuá hún.
Thoái quen thûá baãy, nïëu tiïëp thu möåt caách sêu sùæc, seä
àem laåi sûác söëng múái cho 6 thoái quen àêìu tiïn, seä laâm cho
baån thûåc sûå trúã thaânh möåt ngûúâi àöåc lêåp vaâ coá àûúåc hiïåu
quaã töët àeåp trong caác möëi quan hïå höî tûúng. Qua àoá, baån
cuäng coá thïí tûå hoaân thiïån baãn thên mònh.
Duâ hoaân caãnh hiïån taåi cuãa baån thïë naâo ài nûäa, töi vêîn
tin rùçng baån khöng phaãi laâ möåt ngûúâi thuã cûåu vúái caác thoái
quen cuä kyä cuãa mònh. Baån coá thïí thay àöíi chuáng bùçng nhûäng
khuön mêîu múái, nhûäng thoái quen múái cuãa sûå thaânh àaåt,
haånh phuác vaâ caác möëi quan hïå dûåa trïn sûå tin cêåy lêîn nhau.
Vúái sûå quan têm thêåt sûå, töi mong rùçng sau khi nghiïn
cûáu caác thoái quen naây, baån seä múã àûúåc caánh cûãa cuãa sûå
thay àöíi àïí trûúãng thaânh hún. Roä raâng, moåi sûå thay àöíi àïìu
khoá coá thïí thûåc hiïån àûúåc ngay, nhûng töi baão àaãm vúái caác
baån rùçng baån seä caãm thêëy coá lúåi vaâ àûúåc nhêån vïì nhûäng
phêìn thûúãng xûáng àaáng. Haäy kiïn nhêîn vúái chñnh mònh vò
khöng coá sûå àêìu tû naâo lúán hún thïë.
“Chuáng ta thûúâng khöng quyá nhûäng gò coá àûúåc möåt caách dïî
daâng. Chó coá sûå cao quyá múái laâm cho moåi thûá trúã nïn coá giaá trõ.”
(Thomas Paine)

MÖ THÛÁC VAÂ
NGUYÏN TÙÆC
“Khöng coá sûå xuêët sùæc thêåt sûå naâo töìn taåi trïn
àúâi maâ taách biïåt vúái caách söëng àuáng àùæn.”
- David Starr Jordan

Bùæt àêìu tûâ bïn trong

rong hún 25 nùm laâm viïåc, töi àaä gùåp vaâ tiïëp xuác vúái
nhiïìu ngûúâi rêët thaânh àaåt. Hoå laâ doanh nhên,
giaãng viïn àaåi hoåc, baån beâ vaâ caã ngûúâi thên trong gia àònh
töi. Tuy thaânh àaåt nhû vêåy nhûng bïn trong hoå vêîn luön
bûâng chaáy khao khaát àûúåc maän nguyïån vaâ bònh yïn núi
têm höìn cuäng nhû coá àûúåc möëi quan hïå töët àeåp vúái nhûäng
ngûúâi xung quanh.

T

Coá leä vêën àïì hoå chia seã vúái töi cuäng giöëng nhû nhûäng
trùn trúã cuãa caác baån:
Töi àaä àaåt àûúåc caác muåc tiïu vaâ gùåt haái nhûäng thaânh cöng
vûúåt bêåc trong nghïì nghiïåp cuãa mònh, nhûng laåi chùèng coân
chuát thúâi gian naâo daânh cho vúå con, cuäng nhû àïí...